Chương 5: Mẩu đối thoại 3: Quản lý thời gian
Mẩu đối thoại 3: Quản lý thời gian
LẮNG NGHE. Chúng tôi thực sự tin rằng quản lý thời gian là một trong những yếu tố quan trọng nhất để đạt đến thành công.
Tất cả chúng ta đều có 24 giờ mỗi ngày. Trên thực tế, mỗi người đều có một khoảng thời gian như nhau trong một ngày. Cách ta sử dụng thời gian hoàn toàn phụ thuộc chúng ta.
Sử dụng thời gian hiệu quả là cả một kỹ năng. Nhưng đừng lo, em hoàn toàn có thể có được kỹ năng này – tất nhiên là nếu trước giờ em chưa có được kỹ năng đó.
Có lẽ em cũng từng nghe thấy nhiều người, đặc biệt là người lớn, than thở rằng họ “chẳng bao giờ có đủ thời gian cả”. Chúng tôi còn từng nghe người ta nói ước gì họ sống vào thời xưa khi mọi thứ còn đơn giản và mọi người đều có nhiều THỜI GIAN hơn.
Nhưng sự thật là thế này. Như chúng tôi đã đề cập, tất cả chúng ta đều có cùng lượng thời gian như nhau. Điều khiến mọi thứ trở nên phức tạp hơn là ngày nay chúng ta có quá nhiều lựa chọn trong việc dùng thời gian đó để làm gì.
Vậy nên hãy thôi tự nhủ là mình “chẳng có thời gian” đi, bởi điều đó không đúng đâu. Em đang có quá nhiều lựa chọn không cần thiết và chúng đang tranh nhau giành giật lấy thời gian của em mà thôi.
Chân lý ở đây: Cách em sử dụng thời gian của mình cho thấy em thực sự coi trọng điều gì.
Hãy cùng phân tích nhé. Mỗi ngày em có 24 giờ. Phần lớn thời gian đó em cần phải ngủ - điều đó có tầm quan trọng thiết yếu - và một khoảng thời gian lớn nữa để học hành ở trường. Thế nhưng ngoài lượng thời gian đó ra, vẫn còn dư một khoảng thời gian nữa để em có thể sử dụng thật hiệu quả, và nếu em chọn sử dụng thời gian một cách khôn ngoan, em sẽ có được một kỹ năng sử dụng cả đời nhằm đảm bảo cho em thành công lâu dài về sau.
Cứ dùng những thiết bị công nghệ và nguồn lực hỗ trợ tuyệt vời mà em có.
Sử dụng nó để học hành cho hiệu quả, cả bây giờ và suốt những năm cấp ba nữa.
Nếu em vẫn chưa thành thạo kỹ năng này, chúng tôi rất sẵn sàng chia sẻ với em những điều đã giúp chúng tôi thành công.
Ghi lại thời gian biểu của mình. Em có thể ghi bằng nhiều cách, nhưng hai cách phổ biến nhất là viết tay bản kế hoạch hoặc dùng chương trình lịch điện tử trên điện thoại và/hoặc máy vi tính của em. Cứ chọn cách phù hợp với mình nhất.
Trong những năm cấp hai, thời gian của em có thể không chỉ là của riêng em. Ngay cả khi em không nghĩ như vậy, cuộc sống của em vẫn rất bận rộn. Chúng tôi biết em có cả một chuỗi hoạt động thường lệ vào mỗi buổi sáng (bởi vì ở mẩu đối thoại trước chúng tôi đã khuyến khích em làm thế), em phải đi học đủ tiết mỗi ngày, em còn làm bài tập về nhà, em phải tham gia hoạt động sau khi tan trường, em phải ăn uống, em còn có bạn bè, cả những sở thích - và có thể em còn nhiều hoạt động khác nữa. Em cần phải bắt đầu ghi hết những thứ này vào lịch để sắp xếp chúng cho hợp lý.
Ví dụ, vào đầu năm học mới, em sẽ nhận được một danh sách các yêu cầu và bài tập/câu hỏi/bài kiểm tra gọi chung là giáo trình môn học. Em đã bao giờ mang tờ giáo trình đó về nhà và ghi chú tất cả những kỳ hạn trên giáo trình vào thời gian biểu của mình chưa? Tại sao lại chưa?
Em cần phải biết hạn chót của mọi thứ em cần phải làm để không bị động trước nó. Nếu thầy giáo môn Khoa học giao cho em một bài tập cuối kỳ, hạn chót là bốn tháng nữa, thì cứ ghi nó vào thời gian biểu của mình, và nếu em dùng lịch điện tử thì hãy cài nhắc nhở mỗi tháng. Em thậm chí còn có thể cài nhắc nhở sau mỗi buổi học để chuông báo lên “Làm dự án khoa học”. Bằng cách này, em sẽ tự do tâm trí để học tập dễ dàng hơn trong lớp, bởi em biết mình đã chuẩn bị những bước cần thiết rồi.
Tương tự, việc lên lịch làm bài tập về nhà cũng rất quan trọng, bởi em có thể có tới ba bài kiểm tra trong cùng một tuần mà không nhận ra cho đến khi nước đến chân mới nhảy, chỉ vì quên không ghi lại. Nếu đã lên lịch từ trước, em sẽ nhận ra tuần đó rất bận rộn và chuẩn bị sẵn cho nó.
Lập một thời gian biểu chi tiết và kỹ lưỡng mất rất nhiều thời gian, đặc biệt là khi em mới làm quen với việc này.
Đừng lo lắng.
Một khi đã quen, em sẽ thấy việc lập kế hoạch rất thú vị, bởi em thấy mình đang làm việc ngày càng hiệu quả hơn. Lịch làm việc ngày càng được lấp đầy, em sẽ càng thấy rõ được mình cần phải cải thiện những lĩnh vực nào trong cuộc sống.
Hãy cứ dùng những thiết bị công nghệ và nguồn lực hỗ trợ tuyệt vời mà em có. Sử dụng nó để học hành cho hiệu quả, cả bây giờ và suốt những năm cấp ba nữa.
Đừng quên thư giãn nhé! Em hoàn toàn có quyền chủ động lên kế hoạch để nghỉ ngơi. Em sẽ thấy vui hơn nếu có sự cân đối hợp lý giữa những việc em phải làm với những việc em muốn làm. Nếu vài tháng tới có một buổi hòa nhạc hay bộ phim em đã mua sẵn vé, cứ điền vào thời gian biểu. Em sẽ thấy mình thực sự trông đợi những sự kiện như vậy.
Đừng dấn quá sâu vào những hoạt động tốn thời gian. Khi đã quen với lịch làm việc, em sẽ nhận ra thực sự mình có nhiều thời gian hơn mình nghĩ. Có lẽ vấn đề phổ biến nhất mà học sinh gặp phải ngày nay là quá lạm dụng các tiện ích công nghệ như trò chơi điện tử hay mạng truyền thông xã hội. Sẽ có lúc em cần phải bỏ hết những thứ gây xao lãng ấy và tập trung vào những nhiệm vụ quan trọng trước mắt. Chẳng có gì khiến học sinh thất bại nhiều hơn những thứ vô bổ dễ gây nghiện này cả. Nếu em không thể tự mình làm điều này, hãy nhờ phụ huynh/người hướng dẫn can thiệp và giúp mình đặt ra giới hạn phù hợp.
Có người nói chúng ta không cần phải lên kế hoạch cho từng phút một trong ngày. Chúng tôi đồng ý.
Tất nhiên là tất cả chúng ta đều muốn có nhiều thời gian rảnh, thế nhưng thời gian biểu chi tiết vẫn sẽ giúp các em thấy trước những thời điểm mình có thể thư giãn.
Ta có thể chèn những hoạt động tùy hứng mang lại cho ta niềm vui vào thời gian biểu - thực tế là chúng ta còn có thể lên lịch thời gian rảnh nữa! Càng có tổ chức, em sẽ càng kiểm soát thời gian của mình tốt hơn.
Hãy phân tích một ngày của mình nhé:
• Lúc nào thì mình ở trường?
• Lúc nào mình cần học bài?
• Lúc nào mình cần làm việc nhà?
• Khi nào mình đi chơi được?
Em không cần phải là nô lệ của thời gian biểu. Em còn trẻ mà! Thời gian biểu là để giúp đỡ em, không phải gây thêm trở ngại cho em.
Để chúng tôi kể cho em một ví dụ. Chúng tôi có một anh bạn, đứa con gái lớn của anh ấy rất thông minh. Giáo viên rất thích dạy cô bé ấy; các huấn luyện viên thích huấn luyện cô bé ấy; bạn bè thích chơi với cô bé ấy. Cô bé cứ như thể tỏa ra hào quang vậy. Em hiểu điều đó mà đúng không?
Thế nhưng cô bé cảm thấy bị ngột ngạt. Cô ấy biết mình cần phải luyện piano, hoàn thành bài tập về nhà, làm việc nhà, tập đá bóng, đọc sách đủ thời gian dự định, giúp người già qua đường, và nướng bánh cho hàng xóm.
Quá nhiều! Cho dù với ai cũng là quá nhiều.
Không biết phải làm tất cả những thứ đó như thế nào để vẫn đảm bảo được chất lượng công việc, thế là bạn ấy bắt đầu ngồi lì trong phòng khách chơi game.
Bố mẹ bạn ấy cảm thấy rất thất vọng. Có chuyện gì xảy ra vậy?
Và rồi họ nhớ lại khi cô bé còn học lớp một, thầy giáo giao nhiệm vụ cho bạn ấy đọc 100 cuốn sách trong vòng 5 tháng.
Khi phân tích ra, họ thấy đó là một mục tiêu khả thi. Thế nhưng con gái họ chỉ cần nghe con số 100 thôi cũng đủ nản. Cô bé không thể đọc nổi chừng đó sách. Hôm đó, cô bé khóc suốt quãng đường từ trường về nhà. Cô bé gần như bỏ cuộc!
Bố mẹ cô bé đã chia công việc ra thành từng phần nhỏ và cho cô bé thấy cô có thể dễ dàng đạt được mục tiêu này trong vòng 25 tuần. Khi việc được chia nhỏ ra, cô bé bắt đầu thấy mình có thể làm được. Cô bé không có cảm giác bị ngộp thở nữa.
Khi bạn ấy lớn hơn, họ cũng lặp lại điều đó - phân tách công việc, chỉ cho bạn ấy thấy rằng bạn ấy có thể đạt được mục tiêu của mình.
Và họ đã làm thế. Họ giúp bạn ấy phân chia ngày làm việc. Giúp bạn ấy lên kế hoạch thời gian để làm những thứ bạn ấy muốn làm, và cho bạn ấy thấy rằng mình vẫn còn rất nhiều thời gian RẢNH.
Em không cần phải là nô lệ của thời gian biểu. Em còn trẻ mà! Thời gian biểu là để giúp đỡ em, không phải gây thêm trở ngại cho em.
Và như thế, thời gian biểu đã giúp đỡ bạn ấy, chứ không phải gây thêm trở ngại cho bạn ấy. Tại sao vậy? Bởi vì nhờ nó mà bạn ấy thấy không cần phải lo lắng nữa.
Tạo thói quen quản lý tốt thời gian là rất khó khăn. Khi em ngồi họp và có ai đó thông báo một hoạt động nào đó, em cần phải tập cho mình thói quen lôi thời gian biểu ra và điền hoạt động đó vào ngay lập tức.
Đừng chần chừ. Sau đó em sẽ không nhớ đâu.
Em cũng sẽ thấy người khác bắt đầu tôn trọng mình hơn, bởi em nhớ được các hoạt động và ngày tháng quan trọng của họ, và họ biết em sẽ đến dự sự kiện, hoặc ít nhất từ chối sớm nếu không thể tham dự. Chẳng có gì làm người ta khó chịu hơn những người không chịu lập kế hoạch hay quên bẵng mất những sự kiện quan trọng.
Đừng trì hoãn. Đừng lên kế hoạch rằng em sẽ quản lý thời gian tốt hơn vào một ngày nào đó trong tương lai. Hãy bắt đầu ngay hôm nay.
HỌC HỎI. Jada từng là bạn cùng lớp của chúng tôi trước đây, và là người hiểu rõ ý nghĩa của việc quản lý thời gian. Trong khoảng 4 tháng học cùng lớp với Jada, chúng tôi đã được chứng kiến tận mắt kỹ năng quản lý của cô ấy.
Mùa hè trước khi vào học, giáo viên giao cho chúng tôi rất nhiều sách phải đọc và tiểu luận phải nộp vào ngày đầu tiên đi học. Số lượng tiểu luận không hề nhỏ. Có đến 15 cuốn sách và bài tiểu luận! Ngoài ra, chúng tôi còn có trung bình 400 trang sách phải đọc mỗi tuần và hơn 10 trang tiểu luận phải viết trong suốt cả học kỳ.
Đó là một chương trình học cực nặng và thực sự buộc chúng tôi phải quản lý thời gian thật tốt. Thế nhưng trong lúc rất nhiều bạn học khác chịu áp lực kinh khủng, Jada vẫn luôn bình tĩnh, tự chủ và dẫn đầu lớp.
Chúng tôi còn nhớ, một ngày nọ, chúng tôi đang ngồi cạnh Jada. Cô ấy có hơi bị Disney ám ảnh. Rất nhiều đồ dùng học tập của cô ấy có hình Disney. Bên cạnh máy tính bỏ túi Chuột Mickey, Jada còn có một bảng kế hoạch, một tập giấy ghi chú và rất nhiều nhãn dính màu sắc khác nhau. Cô ấy thực sự có một hệ thống đồ vật cá nhân mang phong cách riêng tạo nên dấu ấn cho mình, và thế là đủ.
Khi nghe giáo viên giao bài tập về nhà, Jada liền bắt tay ngay vào việc lên kế hoạch. Mỗi môn học đều được đánh dấu một màu riêng, bài tập về nhà được tô màu sáng và được lên thời gian hoàn thành cụ thể, tùy thuộc vào lượng bài được giao. Chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi Jada luôn chuẩn bị sẵn sàng trước mỗi tiết học và được giáo viên khen ngợi hết lời, bởi cô ấy đã lên lịch đủ thời gian để hoàn thành nhiệm vụ. Việc học đối với cô ấy là niềm vui, và trong lớp, danh tiếng của cô ấy tốt đến nỗi khi có học sinh nào đó không trả lời được một câu hỏi, họ sẽ nói, “Em không biết, thầy hỏi Jada đi!”.
Một phẩm chất đáng khâm phục nữa của Jada là tinh thần trách nhiệm của cô ấy. Cô ấy luôn có mặt trong mỗi tiết học và sự kiện xã hội, và cũng luôn nhớ những dịp đặc biệt. Ví dụ, cô ấy nhớ ngày sinh của chúng tôi, cho dù chúng tôi chỉ nhắc tới một lần trong một buổi trò chuyện. Hẳn là cô ấy đã nhanh chóng ghi những thông tin đó vào lịch. Đó là kiểu kỹ năng quản lý thời gian để tạo nên một học sinh thành công và một con người được kính trọng.
SUY NGẪM. Dành thời gian ngẫm nghĩ về những câu hỏi sau đây. Sau đó, với sự giúp đỡ của phụ huynh/người hướng dẫn, hãy điền câu trả lời của mình vào khoảng trống cho sẵn.
Những điều quan trọng nhất em muốn đạt được trong cuộc sống là gì?
_________________________________
_________________________________
_________________________________
Em muốn cải thiện điều gì trong cuộc sống của mình? Em có thể làm gì ngay từ ngày hôm nay để bắt đầu việc cải thiện đó?
_________________________________
_________________________________
_________________________________
Em muốn thấy mình ở vị trí nào trong vòng sáu tháng tới? Một năm tới? Ba năm hay năm năm tới?
_________________________________
_________________________________
_________________________________
Em cần gặp phụ huynh/người hướng dẫn của mình bao lâu một lần để cùng họ xem xét lại mục tiêu của em?
_________________________________
_________________________________
_________________________________
VÍ DỤ
Em có thể dùng trang này để tham khảo khi điền Bảng Quản lý Thời gian ở trang tiếp theo.
HÀNH ĐỘNG. Trong phần này, các em cần dành thời gian lập kế hoạch chi tiết cho cả tuần. Hãy nghĩ đến tất cả những việc em nhất thiết phải hoàn thành và những việc em muốn hoàn thành. Xem đi xem lại thời gian biểu này trong cả ngày và ra quyết định dựa vào những gì đã lên kế hoạch. Chúng tôi khuyến khích em tập thói quen lên kế hoạch mỗi tuần.
CHÂM NGÔN ĐỂ SUY NGẪM
"Chúng ta được dạy hãy đổ lỗi cho phụ huynh, cho anh chị em, cho trường lớp, cho thầy cô giáo chứ không bao giờ cho rằng đó là lỗi của mình. Chẳng bao giờ là do lỗi của ta cả. Thế nhưng đó luôn luôn là lỗi của ta, bởi nếu ta muốn mọi thứ thay đổi, ta chính là người cần thay đổi."
- KATHARINE HEPBURN
NỮ DIỄN VIÊN NGƯỜI MỸ