Chương 4: Mẩu đối thoại 2: Lập kế hoạch và chuẩn bị

Mẩu đối thoại 2: Lập kế hoạch và chuẩn bị

LẮNG NGHE. Sau khi đã đặt ra mục tiêu, em cần một khoảng thời gian cân nhắc để thiết lập những bước đi cần thiết nhằm đạt được mục tiêu đó, cũng như chuẩn bị tinh thần để đối mặt với bất kỳ điều gì có thể xảy ra trong khi thực hiện kế hoạch.

Hãy bắt đầu cùng lập kế hoạch nào.

Chúng tôi sẽ nói thêm về việc lập kế hoạch hằng ngày trong một Mẩu đối thoại khác về việc quản lý thời gian. Còn bây giờ hãy chỉ nói về việc lập kế hoạch và chuẩn bị có thể giúp em đạt đến mục tiêu của mình như thế nào.

Một phương pháp lên kế hoạch và chuẩn bị hiệu quả là chia khoảng thời gian tương lai của mình thành từng kỳ sáu tháng một.

Việc biết mình muốn làm gì vào hôm nay, ngày mai, tuần sau và tháng sau là rất quan trọng, thế nhưng em sẽ chỉ có thể lên kế hoạch và chuẩn bị thành công khi xem xét từng cụm vài tháng một và đặt ra những cột mốc có tính thực tế.

Đối với chúng tôi, những cột mốc có ý nghĩa là vào đầu năm mới và đầu năm học mới. Đây là những thời điểm rất tốt để suy nghĩ xem điều gì sẽ xảy đến với em trong nửa năm tiếp theo, đặc biệt là những gì liên quan đến thành công trong học tập.

• Em có kế hoạch gì cho 6 tháng tới?

• Em có ý tưởng gì chưa?

Nếu vẫn chưa, chúng tôi muốn gợi ý cho em một cách để nghĩ ra ý tưởng.

Cơ bản là thế này: Dành thời gian để nghĩ về nó.

Về phần mình, chúng tôi suy nghĩ tốt nhất vào sáng sớm.

Hy vọng là mỗi buổi sáng em không phải cuống cuồng lên từ lúc chuông đồng hồ reng cho đến khi chuông vào lớp reng. Bởi vì nếu em dậy sớm hơn một chút, khi mọi thứ xung quanh còn tĩnh lặng, em sẽ có thời gian tận dụng một nguồn lực lớn: thiền định. Một chìa khóa quan trọng dẫn đến thành công trong học tập là dành thời gian để tự nhìn lại mình và suy ngẫm.

Quá trình thiền định hay tự nhìn lại ở mỗi người đều khác nhau, và mặc dù chúng tôi thực hành thiền định vào buổi sáng, các em có thể thiền vào bất cứ thời điểm nào trong ngày. Một số người bắt đầu ngày mới bằng cách yên lặng đọc sách hay viết lách. Số khác suy nghĩ hiệu quả nhất khi đang chơi thể thao sau giờ học hay trong lúc tắm rửa vào buổi tối.

Việc em tĩnh lặng suy ngẫm để lập kế hoạch cho từng ngày theo cách nào không quan trọng; điều quan trọng là em muốn thực hiện và thực hiện thường xuyên.

Tại sao vậy?

Bởi vì cuộc sống rất ồn ào. Em thường chìm trong “tiếng ồn” từ những hoạt động hằng ngày, những âm thanh xáo động bên ngoài từ ti-vi hay những thiết bị truyền thanh tương tự, những thông điệp có hại từ truyền thông, và thậm chí là có những người bạn còn cố khiến em xao lãng và thất bại. Nhưng nếu dành thời gian để suy ngẫm trong yên lặng, em có thể tập trung vào điều gì thực sự quan trọng với mình. Em sẽ có thể tập trung vào mục tiêu của mình. Em sẽ lập được kế hoạch để đạt được những mục tiêu đó.

Quá trình suy ngẫm này không phải là điều mà các em chỉ thực hiện mỗi tuần một lần là được. Trong cuốn 7 thói quen của người thành đạt, Thói quen thứ 7: Rèn giũa bản thân, tiến sĩ Covey đã giải thích rằng ta cần phải thiền định hằng ngày. Tại sao? Bởi vì bữa ăn ngày hôm qua sẽ không giải quyết được cơn đói ngày hôm nay. Em cần phải liên tục nhìn lại, liên tục thiền định, và liên tục lập kế hoạch.

Mỗi người sẽ có những cách thư giãn và suy ngẫm khác nhau; thế nhưng hãy cho phép chúng tôi chia sẻ vài mẹo vặt chúng tôi tin là sẽ có ích cho các em.

MẸO 1: DẬY SỚM! Bắt đầu ngày mới bằng cách suy ngẫm và thiền định là một cách tuyệt vời để đạt đến mục tiêu của mình bởi cả tâm trí và cơ thể của các em đều đã tỉnh táo và sẵn sàng. Chúng tôi có thể dùng thật nhiều thời gian để chỉ các em xem hàng trăm bài báo về cách thức này và hiệu quả của nó đối với thành công của em, thế nhưng nếu thực sự tự mình trải nghiệm, em sẽ biết tại sao nó lại hiệu quả đến thế. Hãy bắt đầu ngay hôm nay. Đi ngủ đúng giờ vào và đặt báo thức lúc 6 giờ sáng. Sau khi thức dậy, dùng một tiếng đồng hồ tiếp theo để thực hiện các hoạt động bao gồm tập thể dục, tắm rửa, đọc sách và viết lách, hoặc thêm vào những hoạt động khác nữa nếu em có đủ thời gian. Sau khi hoàn thành tất cả những hoạt động đó, em có thể kết thúc quá trình chuẩn bị cho ngày mới và đến trường. Chúng tôi biết có thể em đang nghĩ, “Nghe hay đấy, nhưng mà mình không làm đâu!”. Vâng, chúng tôi chỉ đề nghị em thử, và chúng tôi hứa rằng em sẽ dần thích những giờ sáng sớm này hơn bất cứ quãng thời gian nào khác trong ngày nhờ độ hiệu quả em đạt được.

MẸO 2: TẬP THÓI QUEN NGHĨ VỀ CẢ NGÀY CỦA MÌNH TRONG KHI CHUẨN BỊ VÀO BUỔI SÁNG.

Em cần chuẩn bị cho những việc gì? Em sẽ gặp những ai? Em có đang quên mất cái gì không, và liệu có cơ hội nào em chưa nghĩ tới không?

Cuộc sống rất ồn ào.

Em thường chìm trong tiếng ồn từ những hoạt động hằng ngày, những âm thanh xáo động bên ngoài từ ti-vi hay những thiết bị truyền thanh tương tự, những thông điệp có hại từ truyền thông, và thậm chí là có những người bạn còn cố khiến em xao lãng và thất bại.

Nhưng nếu dành thời gian để suy ngẫm trong yên lặng, em có thể tập trung vào điều gì thực sự quan trọng với mình.

Em sẽ có thể tập trung vào mục tiêu của mình.

Em sẽ lập được kế hoạch để đạt được những mục tiêu đó.

MẸO 3: HÃY ĐẢM BẢO EM LÊN KẾ HOẠCH VÀ DÀNH ĐỦ THỜI GIAN ĐỂ LÀM HẾT BÀI TẬP VỀ NHÀ.

Kiểm tra lại thời gian biểu của mình xem. Em cần bao nhiêu thời gian để hoàn thành tốt bài tập về nhà?

MẸO 4: DÙNG NHỮNG CÔNG CỤ HỖ TRỢ GIÚP EM LẬP THỜI GIAN BIỂU.

Em có thể mua một cuốn sổ làm việc cá nhân, có thể dùng ứng dụng lập kế hoạch trong điện thoại, hoặc mua một cuốn lịch. Em cũng có thể lập thời gian biểu trên máy tính. Cứ chọn bất cứ phương pháp nào thuận tiện nhất cho mình. Và em biết không, em còn rất trẻ, thế có nghĩa là em có rất nhiều thời gian để thử nhiều phương pháp khác nhau. Chúng tôi chỉ đơn giản khuyên em nên có một thứ gì đó để ghi xuống những kỳ hạn quan trọng cũng như danh sách công việc của mình. Sẽ có nhiều thứ em nghĩ ra mà em cần nhớ. Cứ ghi xuống. Ví dụ, nếu biết hôm nay mình sẽ phải thuyết trình trong tiết Sử, và trong khi thực hiện các hoạt động buổi sáng, em nảy ra ý tưởng mở một đoạn băng nào đó trong lúc thuyết trình, nhớ ghi lại. Đó sẽ là lời nhắc nhở rõ rệt để em thực sự nghĩ đến việc phải thực hiện ý tưởng đó. Cũng như với mục tiêu, em có thể sẽ quên mất những ý tưởng đột xuất của mình nếu như không viết chúng xuống. Để làm việc hiệu quả hết mức có thể, một danh sách việc cần làm được cập nhật thường xuyên là điều cần thiết, và tin chúng tôi đi, đa phần những ý tưởng hay nhất của em sẽ nảy ra vào lúc sáng sớm.

MẸO 5: ĐIỀU CUỐI CÙNG CHÚNG TÔI MONG EM CÂN NHẮC LÀ CẦN PHẢI TÌM HIỂU KỸ THÔNG TIN TRONG LÚC LẬP KẾ HOẠCH VÀ CHUẨN BỊ.

Có quá nhiều người quyết định chuẩn bị làm một điều gì đó mà không hiểu tường tận lựa chọn của mình. Ví dụ, khi đến thời điểm đăng ký thi đại học, có rất nhiều bạn bè của chúng tôi chỉ đơn giản nộp đơn vào những trường đại học gần nhà nhất, hoặc những trường có thành viên gia đình họ từng theo học. Một số người thậm chí còn không nghĩ tới chuyện vào đại học sau khi tốt nghiệp cấp ba, bởi chẳng có ai khuyến khích họ đi học cả, có thể là vì chính phụ huynh/người hướng dẫn của họ cũng không đi học đại học. Đó chỉ là một ví dụ thôi, nhưng chúng tôi cũng muốn đề cập tới nhiều trường hợp khác, như là chọn môn học nào ở trường, làm việc ở đâu, hay nên tham gia hoạt động nào. Điều quan trọng là thế này: Em cần tìm hiểu! Bỏ ra một tiếng để cân nhắc lựa chọn của mình và lập danh sách điểm lợi, điểm hại. Việc lên kế hoạch và chuẩn bị cho tương lai là quá quan trọng nên em không thể chỉ dựa vào phản ứng tức thời. Hãy nhớ là phụ huynh/người hướng dẫn của em có thể và nên giúp đỡ em trong việc tìm hiểu thông tin. Cứ nhờ họ giúp.

HỌC HỎI. Học sinh tiêu biểu của lớp chúng tôi thời cấp ba (trong số hơn 800 học sinh năm cuối) là Bryce, và cậu ấy cũng là một người bạn thân của chúng tôi. Từ hồi lớp bảy, Bryce đã luôn đạt được điểm trung bình tuyệt đối là 4.0.

Cậu ấy là một cá nhân xuất sắc trong lớp chúng tôi, người luôn hiểu rõ ý nghĩa của việc lên kế hoạch và chuẩn bị. Bryce cũng tốt nghiệp cấp ba với số điểm rất cao, ngoài ra cậu còn nhận được học bổng để vào bất kỳ trường đại học nào cậu ấy muốn mà không cần phải trả học phí. Chúng tôi nhớ là hầu như không có lần nào Bryce đến lớp mà không làm bài tập hay chưa đọc trước bài học.

Bryce vẫn thường hơi dè dặt. Cậu ấy không phải loại học sinh “biết tuốt” thường xuyên giơ tay phát biểu, cho dù cậu vẫn đặt câu hỏi khi cần. Bryce chỉ đơn giản là hiểu tầm quan trọng của việc chuẩn bị và lên kế hoạch mỗi ngày. Cậu ấy đã xây dựng điều này thành một thói quen hằng ngày và luôn suy ngẫm trước mọi thứ.

Vào năm lớp bảy, Bryce biết rằng sự chăm chỉ của cậu ấy sẽ mang lại lợi ích lâu dài, và cậu bắt tay vào viết hồ sơ cá nhân cho mình ngay từ lúc đó. Cậu ấy tìm hiểu về các thầy cô và môn học trong trường để tìm đúng những lớp phù hợp với năng khiếu và nguyện vọng của mình. Chúng tôi vẫn thường bắt gặp Bryce đọc sách và suy ngẫm, và qua nét chăm chú trên gương mặt cậu ấy, chúng tôi có thể thấy được cậu ấy hoàn toàn tập trung.

Cậu ấy quá chăm chỉ chăng? À, có một chút, thế nhưng như thế không có nghĩa là cậu ấy không có những sở thích, thú vui hay bạn bè đâu nhé.

Sẽ luôn có đủ thời gian để làm mọi thứ nếu em chăm chỉ và không trì hoãn. Chúng tôi đã học được rất nhiều điều từ Bryce về cách dành thời gian cho một mục tiêu nào đó và lập kế hoạch để đạt được nó. Bryce còn giúp chúng tôi hiểu rõ hơn thế nào là một người thông minh và hiểu biết toàn diện. Đúng là một số người sinh ra đã thông minh hơn người, nhưng em cũng có thể tự rèn luyện để trở nên thông minh với việc lập kế hoạch và chuẩn bị đúng cách.

SUY NGẪM. Dành thời gian suy nghĩ những câu hỏi sau đây. Sau đó, với sự giúp đỡ của phụ huynh/người hướng dẫn, hãy điền câu trả lời của mình vào chỗ trống cho sẵn.

Em cần lên kế hoạch và chuẩn bị những gì cho sáu tháng tới?

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Điều gì có thể giúp em suy ngẫm và thiền định?

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Những công cụ hỗ trợ nào có thể giúp em lên kế hoạch tốt hơn? Em có thể dùng những công cụ đó như thế nào để theo dõi tiến độ thực hiện mục tiêu của mình?

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Phụ huynh/người hướng dẫn có thể giúp em đạt được mục tiêu như thế nào?

____________________________________

____________________________________

____________________________________

VÍ DỤ

Em có thể dùng trang này để tham khảo khi điền Bảng Kế hoạch và Chuẩn bị ở trang tiếp theo.

HÀNH ĐỘNG. Sau khi đã suy nghĩ về 6 mục tiêu cuộc đời đã liệt kê ở mẩu đối thoại trước, em hãy bắt tay vào lập kế hoạch chi tiết để đạt được những mục tiêu đó trong sáu tháng tới và liên tục lập lại quy trình này.

CHÂM NGÔN ĐỂ SUY NGẪM

"Kiên quyết đừng để mình rảnh rỗi.

Những người luôn phàn nàn mình thiếu thời gian thường là những người lãng phí thời gian nhất. Bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy mình làm được nhiều thế nào nếu luôn tay làm việc."

- THOMAS JEFFERSON

CHA ĐẺ CỦA NƯỚC MỸ, TÁC GIẢ CHÍNH CỦA TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP VÀ LÀ TỔNG THỐNG THỨ BA CỦA HOA KỲ