Chương 3: 2. Làm quen với Bản đồ Tư duy
2. Làm quen với Bản đồ Tư duy
Hãy tiếp tục đọc để khám phá thêm nhiều điều tuyệt vời ở Bản đồ Tư duy.
Trong chương này, tôi sẽ cung cấp cho em thêm nhiều thông tin hữu ích về cách lập Bản đồ Tư duy và cách dùng chúng để ôn bài (chứ không riêng gì chuyện “Trận đại hỏa hoạn ở London”).
Nhưng đừng nghĩ rằng Bản đồ Tư duy chỉ hữu ích trong việc ôn tập thôi. Em có thể dùng nó cho những việc khác nữa. Ví dụ, khi đã kết thúc kỳ thi, em có thể dùng Bản đồ Tư duy để lên kế hoạch cho buổi liên hoan cùng bạn bè (xem trang 116-117)!
Đừng lật lại chương 1, em nhớ được bao nhiêu về “Trận đại hỏa hoạn ở London”? Rất nhiều! Và công cụ nào đã giúp em nhớ tốt đến thế? Màu sắc em chọn, những bức hình em vẽ trên bản đồ đã giúp não ghi nhớ được rất nhiều chi tiết! Bộ não rất thích những hình ảnh trực quan, sinh động.
Mẹo lập Bản đồ Tư duy của thầy Tony
Bản đồ Tư duy được dùng để làm gì?
7 bước giúp đạt kết quả tốt trong kỳ thi
Hãy xem kỹ các bước hướng dẫn thực hiện Bản đồ Tư duy cực kỳ đơn giản sau đây:
1. Lấy một tờ giấy không dòng kẻ (những dòng kẻ sẵn sẽ hạn chế ý tưởng của em). Xoay ngang tờ giấy. Bắt đầu từ chính giữa tờ giấy để em có thể tự do “phóng” ý tưởng.
2. Chuẩn bị sẵn bút màu.
Chọn những màu yêu thích.
3. Nghĩ về chủ đề chính cho tấm Bản đồ Tư duy. Vẽ một hình ảnh đơn giản minh họa cho chủ đề, và viết thật to tên chủ đề. Việc đặt chủ đề ở giữa sẽ giúp em tập trung, đồng thời tạo một khoảng không để em thoải mái đưa ra ý tưởng.
4. Chọn màu và vẽ một nhánh chính tỏa ra từ hình ảnh trung tâm. Đây là ý tưởng đầu tiên có liên quan đến chủ đề. Phần đầu nhánh nối với hình ảnh trung tâm nên nét vẽ sẽ dày hơn, rồi dần thon lại cho đến cuối nhánh. Viết ý tưởng chính lên trên nhánh – nhớ là chỉ dùng một/vài từ và viết bằng chữ in hoa. Thực hiện tương tự với các nhánh còn lại, nhưng sẽ dùng các màu khác nhau.
5. Từ một ý tưởng chính (cấp 1), hãy để trí não em đưa ra những ý tưởng chi tiết (cấp 2). Vẽ những đường mảnh hơn tỏa ra từ nhánh chính và vẽ những hình minh họa nhỏ cho mỗi ý (vẽ bên trên mỗi nhánh nhỏ). Ý chi tiết sẽ được viết bằng chữ thường, dọc theo chiều dài nhánh. Đảm bảo hình minh họa cũng nằm ngay trên nhánh; theo đó, chúng luôn được kết nối với trí não em – thế là em sẽ hiểu kỹ hơn, nhớ lâu hơn.
6. Nếu có thể, hãy triển khai thêm nhiều ý tưởng chi tiết hơn (cấp 3) cho các ý phụ (cấp 2). Vẽ các nhánh nhỏ hơn nữa, bao gồm cả hình ảnh.
7. Giờ em đã có được một công cụ tuyệt vời giúp ghi nhớ tốt bài học – tất cả nằm gọn trên một trang giấy, với những hình ảnh và màu sắc hỗ trợ cho bộ não.
Mẹo lập Bản đồ Tư duy của thầy Tony
Bản đồ Tư duy là một hình thức sắp xếp thông tin theo thứ bậc. Vậy nên chúng ta phải ghi chép theo đúng thứ tự như sau:
- Viết ý tưởng chủ đạo và vẽ hình ảnh chủ đạo ở giữa tờ giấy.
- Viết ý chính (cấp 1) lên các nhánh lớn.
- Viết ý chi tiết (cấp 2) lên nhánh nhỏ.
- Viết ý chi tiết hơn (cấp 3) lên các nhánh nhỏ hơn nữa.
Các công cụ dùng trong Bản đồ Tư duy cực kỳ đơn giản. Em có thể dùng chúng ở mọi nơi, vào bất cứ lúc nào em cần ghi chép hay ôn tập. Các công cụ này bao gồm: một tờ giấy không dòng kẻ, bút màu và… bộ não!
Hãy dán Bản đồ Tư duy lên tường, giữ nó trong tầm mắt để em (và cả bố mẹ) biết chắc rằng em đang dốc toàn lực để ôn tập. Hãy sử dụng NHIỀU MÀU SẮC và HÌNH ẢNH đến mức có thể. Điều này sẽ giúp não em GHI NHỚ cực kỳ hiệu quả.
Bộ câu hỏi dùng cho Bản đồ Tư duy
Để đơn giản hơn nữa, tôi sẽ giới thiệu thêm Bộ câu hỏi đặc biệt cho Bản đồ Tư duy. Nó giúp khơi gợi TRÍ TƯỞNG TƯỢNG của em, như khi em vạch ra ý tưởng sáng tác một CÂU CHUYỆN hay khi SẮP XẾP thông tin. Bộ câu hỏi bao gồm: Cái gì?, Tại sao?, Ở đâu?, Khi nào?, Ai?, Kết quả? – không nhất thiết phải theo đúng thứ tự này trong mọi trường hợp.
Giờ hãy thử lập một tấm bản đồ của RIÊNG EM, nhớ dùng Bộ câu hỏi để hỗ trợ nhé!
Ví dụ, em cần viết một bài luận ngắn với đề tài SỞ THÍCH CỦA EM. Hãy xem Bản đồ Tư duy có thể giúp em tổ chức thông tin như thế nào nhé!
1. Bắt đầu vẽ một hình ảnh đầy màu sắc minh họa cho đề tài SỞ THÍCH CỦA EM.
2. Vận dụng Bộ câu hỏi, vẽ một nhánh to và đậm cho câu hỏi đầu tiên, chẳng hạn như CÁI GÌ?. Trong khi vẽ nhánh chính, hãy nghĩ về sở thích của em.
3. Sau đó vẽ tiếp nhánh TẠI SAO?.
4. Rồi vẽ đến nhánh Ở ĐÂU?.
5. Tiếp theo là nhánh KHI NÀO?.
6. Và nhánh AI?.
7. Cuối cùng là nhánh KẾT QUẢ?.
8. Bổ sung thêm các nhánh phụ thể hiện các ý chi tiết mà em muốn thêm vào bài luận. Nhớ là viết các chi tiết càng ngắn, càng cô đọng càng tốt.
9. Vẽ những hình ảnh nhỏ để minh họa cho từng ý trên bản đồ.
Hãy tham khảo Bản đồ Tư duy về sở thích trượt ván của Matt ở trang sau. Với Bản đồ Tư duy thì chẳng có chuyện đúng – sai, bởi mọi người đều khác nhau mà.
Bản đồ tư duy - Sở thích của em
Khi đã hoàn thành xong Bản đồ Tư duy, em hãy lấy nó làm dàn ý để viết một bài văn về sở thích của em. Dễ hơn nhiều phải không? Bộ câu hỏi Cái gì?, Tại sao?, Ở đâu?, Khi nào?, Ai?, Kết quả? đã cho em sẵn dàn ý rồi.
Khơi gợi niềm say mê ôn tập
Nhớ nhé! Đừng lo lắng nếu em cảm thấy mình vẽ không đẹp. Em có thích vẽ hay viết nguệch ngoạc không? Hầu hết mọi người đều thích vẽ nguệch ngoạc. Đây không phải là việc làm lãng phí thời gian. Đây là một hình thức thả trí tưởng tượng bay bổng với cây bút trong tay. Cách làm này giúp em tập trung tốt hơn, làm giàu sức tưởng tượng và tăng khả năng ghi nhớ. Với sự hỗ trợ của bút màu, em có thể thực hiện những “tuyệt tác” nguệch ngoạc kỳ thú. Hãy vớ lấy một mẩu giấy bất kỳ và xem hình ảnh nào xuất hiện từ phần não phải mộng mơ của em. Qua đây, em sẽ cảm thấy thoải mái hơn mỗi khi vẽ vời.
Càng nhiều màu sắc và vui nhộn, bức họa của em càng đáng nhớ. Với những hình ảnh đầy màu sắc, não sẽ dễ dàng ghi nhớ các chi tiết và sắp xếp suy nghĩ tốt hơn. Thật ra, bản thân tấm Bản đồ Tư duy trông chẳng khác nào một bức họa nguệch ngoạc!
Thành công với Bản đồ Tư duy
Em thấy đấy! Bản đồ Tư duy cực kỳ hữu dụng trong việc định hướng ước mơ của em, giúp em ghi nhớ thông tin và lập dàn ý cho bài văn. Vậy, còn việc ôn tập và chuẩn bị cho bài kiểm tra, hoặc kỳ thi quan trọng thì sao?
Thế này nhé! Đầu tiên, em có thể ghi nhớ mọi thứ một cách thần kỳ; kế đến là dùng Bản đồ Tư duy để lập dàn ý cho các câu trả lời trong bài thi.
Chẳng còn phải lo lắng nhìn chăm chăm vào trang giấy trắng, chờ đợi ý tưởng từ trên trời rơi xuống nữa! Đến chương 6 (trang 108), tôi sẽ hướng dẫn em cách vận dụng Bản đồ Tư duy trong việc thi cử.
Giờ em đã biết cách sử dụng Bản đồ Tư duy rồi – đến lúc sắp xếp lại mọi thứ thôi. Cùng chuyển sang chương 3 nào!
